Prognozowanie tornad

przewidywanie tornad

Po 300 latach obserwacji tornad i zapisów jakie się zachowały w roku 1882 r zostały opublikowane istotne informacje na temat ich prognozowania. Dokonał tego sierżant John Finley odpowiedzialny za rozwój prognozowania tornad. Na podstawie jego obserwacji wydano piętnaście reguł, które zawierały opis pogodowych sytuacji. W momencie, kiedy się one pojawiały zwiększało się prawdopodobieństwo, że tornado pojawi się w danej okolicy. Dotyczyło to przede wszystkim występowania ośrodka niżowego, a także dużych różnic w temperaturze oraz dużej wilgotności występującej w płd-wsch. części niżu. Finley zauważył, że tornada zwykle formują się na płd-zach. od centrum w którym znajduje się niż.

Rozwój prognozowania tego typu zjawisk pogody jak tornado nie był łatwy. Samo słowo „tornado” usunięto w USA z prognoz, miało to na celu nie wywoływać poniki wśród mieszkańców. Było tak aż do lat 20 ubiegłego wieku do momentu w którym tornado Tri-State spowodowało ogromne szkody oraz straty w ludności. Alfred J. Henry dokonał analizy warunków jakie panowały podczas tornada. Zauważył on, że aż 9 z ustalonych 15 reguł Finleya zostało spełnionych.

W roku 1942 cała seria tornad była przyczyną ogromnych zniszczeń, spowodowało to zmianę myślenia i konieczność wprowadzenia systemu wczesnego ostrzegania. Już 1943 r. został stworzony eksperymentalny system, który swoim zasięgiem objął Wichita w Kansas, a także Kansas City oraz St. Louis. Lokalne prognozy ostrzegały o możliwości występowania gwałtownych burz, silniejszych wiatrów, gradu oraz tornad,lecz potrafiono jedynie stwierdzić, pojawienie się groźnego zjawiska, jednak bez przewidywania gdzie oraz kiedy wystąpi burza.

Przełom nad badaniami nastąpił w końcu lat 40-tych XX wieku. Major Ernest J. Fawbush wraz z kapitanem Robertem C. Millerem opracowali eksperymentalne techniki przewidywania wystąpienia gwałtownych burz oraz tornad. W wyniku obserwacji ustalili, że na południe od Wielkich równin wystąpił ten sam wzorzec pogody, który kilka dni wcześniej spowodował wystąpienie katastrofalnego tornada w Oklahomie. Nastąpił atak, ale dzięki ostrzeżeniu nikt nie zginął.

Radary stosowane podczas IIwojny umożliwiły również śledzenie pogody. W 1950 r projekt „Tornado project” wdrożono w Oklahomie oraz Kansas w postaci sieci stacji meteo. Dane pochodzące z radiosond i ich analiza były ważnymi elementami w prognozowaniu w ramach tego projektu. W 1953 r powstał ośrodek Severe Local Storms Center (SELS). Rozwinął prognozy opierając się o parametry, które znaleźli Fawbush i Miller.
Po 60 roku takie zjawiska pogodowe jak burze czy tornada prognozowano za pomocą danych pochodzących z radarów i ze zdjęć satelitarnych . Opublikowany został cykl przewodników pt. „Miller’s Rules”. T. Theodore Fujita wyznaczył sześciostopniową skalę na podst. zniszczeń, które powoduje tornada. Jest ona pomocna przy ocenie prędkości wiatru, który wystąpił w wirze.

Obecnie używa się numerycznych modeli pogodowych, które umożliwiają prognozę zjawisk mezoskalowych. Radar Dopplera pozwolił na miarę intensywności opadów oraz wykrywanie cyrkulacji powietrzna tworzących się zarówno przed jak i w czasie, kiedy występuje tornado.


Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>