Podział tornad

Tornado w USA

Biorąc pod uwagę warunki, w jakich powstają tornada, dzielimy je na dwie grupy:

  • Tornado superkomórkowe
  • Trąby lądowe oraz wodne

Tornado superkomórkowe – jest najbardziej klasycznym i najgroźniejszy jego rodzajem. Ma kształt leja, który posiada różną średnicę, mogą być cienkie przypominające sznurek lub bardzo szerokie. Stanowi większość tornad, które są najbardziej niszczycielskie, najsilniejsze osiągają do 480 km/h (F5 – skala Fujity).

Tornada powstają w wyniku zmiany energii potencjalnej na kinetyczną. Procesy, fizyczne, które związane są z powstawaniem w tornadzie superkomórkowym cyrkulacji powietrza wynikają: z niestabilnej konwekcyjnie atmosfery, w superkomórkach burzowych występuje mezocyklon, istnieją także zmiany kierunku oraz prędkości wiatru wraz z wysokością. Te ostatnie mają wpływ na średnie ruchy komórki oraz ruch tornad występujący na półkuli półn., który jest cyklonalny. Tornada te posiadają dobrze określony cykl rozwoju.

Zachodzące w tornadach procesy fizyczne badane są za pomocą metod teledetekcyjnych, służą do tego: radary meteorologiczne, bezpośrednie pomiary tzw. sondaże i symulacje numeryczne. Badania takie wykonywane są przez meteorologów oraz fizyków atmosfery. Tornada, które związane są z mezocyklonem są bardzo poszukiwane przez „łowców burz”. W związku z występowaniem w nichmezocyklonu zwykle można je przewidzieć znacznie lepiej niż trąby lądowe. Do objawów zapowiadających wystąpienie tornada superkomórkowego należy tworzenie się superkomórki oraz powstanie chmury stropwej, która znajduje się u podstawy i często wiruje. Ten typ tornada występuje w superkomórkach burzowych.

Trąby lądowe oraz wodne – typ tornada niezwiązanego z mezocyklonem występującym w superkomórce burzowej. Nazwa trąba lądowa z ang. landspout została zaproponowana przez Howarda b. Blusteina w 80-tych latach ubiegłego stulecia. Trąba lądowa związana jest z komórkami chmurowymi albo liniami frontalnymi. Występuje wszędzie tam, gdzie tworzy się cyrkulacja powietrza przez horyzontalną zmianę prędkości wiatru. Wirowość, która potrzebna jest do utworzenia się trąby lądowej koncentruje się w warstwie granicznej, czyli niżej niż podstawa chmur inaczej niż w tornadach superkomórkowych.

Aby powstała trąba lądowa warstwa graniczna musi być dobrze wymieszana. Istnieją w niej zmiany temperatury w pionie wraz z gradientem suchoadiabatycznym, czyli niestabilną atmosferą, co ma umożliwia powstanie silnego ruchu wstępującego. Procesy dynamiczne, które występują przy tworzeniu trąb lądowych są bardzo podobne do tych które występują przy trąbach wodnych powstających zazwyczaj w strefie tropikalnej nad wodą bądź też w miejscu gdzie powietrze które jest zimne przemieszcza się ponad ciepła wodą powodując, że warstwa graniczna jest niestabilna.

Trąby lądowe bardzo często tworzą się w prądach wznoszących, dotyczy to chmur kłębiastych zwykle burzowych, wówczas gdy tuż nad powierzchnią ziemi wieją wiatry przeciwne. Są one zwykle słabsze niż tornada superkomórkowe. Najsilniejsze z ich osiągają siłę F2, lub nawet w bardzo ekstremalnych przypadkach F3.

Charakterystyczny kształt tego tornada to wąska, smukła rura. Posiadają mniejszy i węższy lej kondensacyjny, zazwyczaj nie osiągający powierzchni ziemi. Pierwsze z widocznych objawów to unoszące się odłamki w następnej fazie widoczny jest wir. Tornado lądowe może tworzyć się wszędzie gdzie pojawiają się burze. Najczęściej są to rozwijające się komórki burzowe, przechodzące chłodne fronty atmosferyczne,mogą pojawić się nawet w w superkomórkach lub cumulusach, które się wypiętrzają. Proces powstania oraz cykl życia trwa kilka minut.

Katalog stron


Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>